Op woensdag 11 maart 2026 hebben we een debat georganiseerd in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Hieronder kun je het debat terugkijken. De vertegenwoordigers van de partijen krijgen allemaal de kans zich voor te stellen. Daarnaast zetten we thema’s die voor ons als ondernemers belangrijk zijn uiteen met de vraag aan de partijen hoe ze daarnaar kijken. Na reacties op een aantal stellingen vragen we alle partijen nog naar hun goede ideeën voor de komende periode.

De inleidingen van de verschillende thema’s Toekomstvisie Meierijstad, Energietransitie en Vestigingsklimaat zoals ze tijdens het debat zijn voorgedragen door Wilco Jansen, Berry van der Velden en Anton Bolwerk vind je onder het videoverslag.

De Toekomstvisie van Meierijstad schetst hoe de gemeente zich richting 2040 wil ontwikkelen. Centraal staat een evenwicht tussen wonen, werken, bereikbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid in alle 13 kernen. De visie benadrukt brede welvaart: niet alleen economische groei, maar ook welzijn, gezondheid, sociale samenhang en een sterke leefomgeving. Ondernemerschap wordt gezien als een belangrijke motor voor werkgelegenheid, innovatie en voorzieningen. Tegelijk vraagt de visie om zorgvuldige keuzes, omdat ruimte schaars is en belangen soms botsen. Duurzaamheid en klimaatadaptatie zijn randvoorwaarden voor toekomstige ontwikkelingen, net als goede bereikbaarheid en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. De visie is richtinggevend, maar vraagt om concrete politieke keuzes bij uitvoering. Juist die keuzes bepalen wat ondernemers en inwoners daadwerkelijk gaan merken. De Toekomstvisie is daarmee geen eindpunt, maar een kader waarbinnen politiek prioriteiten stelt.

Op 3 juli 2025 is de Toekomstvisie Meierijstad door de gemeenteraad – bijna unaniem – vastgesteld. De Toekomstvisie geeft kaders richting de ontwikkeling van Meierijstad in 2040. Op basis van de Toekomstvisie zijn de hoofdlijnen waarmee Meierijstad richting 2040 stuurt:

• Groeiscenario & verstedelijking: bevolkings- en banen­groei, met verstedelijking in Veghel als motor
• Economisch profiel: agrifood + maakindustrie als kern, met koppelingen naar Brainport; behoefte aan nieuwe werklocaties én een veerkrachtige arbeidsmarkt
• Bereikbaarheid & infrastructuur: mobiliteits­opgaven als randvoorwaarde voor wonen/werken
• Vitaal landelijk gebied & leefkwaliteit: balans tussen groei, landschap, voorzieningen en sociale basis (gemeenschapskracht)

Onderdeel van de besluitvorming rondom de Toekomstvisie was dat deze als richtinggevend document wordt ingebracht bij de coalitiebesprekingen voor het college 2026-2030. De Toekomstvisie wordt amper benoemd in de verkiezingsprogramma’s. Als we echt iets anders bereikt willen hebben in 2040, hadden we gisteren al moeten starten, maar het is nog niet te laat.

• Stelling: De Toekomstvisie Meierijstad is leidend voor het collegeprogramma 2026-2030

• Stelling: Door samenwerking met de Brainportregio versterken we de economische positie van onze gemeente en zorgen we ervoor dat inwoners en bedrijven meeprofiteren van de groei in de regio

Veel verkiezingsprogramma’s zetten in op een eerlijke, haalbare verduurzaming waarbij inwoners, bedrijven en overheid samen verantwoordelijkheid nemen. Concreet betekent dit: meer groen en biodiversiteit in de openbare ruimte, energiebesparing, behoud van subsidies voor isolatie en ondersteuning via energiecoaches, en ook lokale energieprojecten zoals opslag van zelfopgewekte energie en buurtbatterijen.

Uitbreiding van het energienet door Enexis duurt nog tenminste 10 jaar. De wachtrij voor (grootverbruik)aansluitingen zal de komende jaren alleen maar toenemen. We willen op weg naar een CO2-neutraal Meierijstad met behoud van bedrijvigheid, realisatie van 1.000-en nieuwe woningen, etc. Dat kan alleen als we netcongestie oppakken.

Netcongestie aanpakken en CO2-neutraal worden, houdt in dat we andere mogelijkheden moeten zoeken om de noodzakelijke elektrificatie van vervoer te realiseren, het huidige gebruik van fossiel gas (warmte) te vervangen, moeten inzetten op de realisatie van warmtenetten, groen gas moeten gebruiken, meer duurzame opwek moeten realiseren (zon en wind), waterstof moeten omarmen, collectieve laadpleinen moeten realiseren, elektrolyse moeten inzetten en batterijen moeten plaatsen om de elektriciteit te verdelen. Daarnaast moeten we toe naar de opzet van een collectief (gemeentelijk) energiebedrijf om de verschillende stromen en investeringen te reguleren, zodat zowel de kosten als opbrengsten verdeel worden over inwoners, gebruikers en investeerders.

Zowel inwoners als ondernemers verdienen duidelijkheid:

• Moeten inwoners massaal inzetten op warmtepompen of komt er een collectief warmtenet?
• En moeten ondernemers inzetten op de aanschaf van elektrische vrachtwagens of niet? Alleen in Meierijstad hebben we 1.200 vrachtwagens. Als we deze willen elektrificeren is 360 GWh elektriciteit nodig, oftewel de opwekcapaciteit van 34 windmolens. De industrieterreinen alleen al in Veghel gebruiken op dit moment meer dan 70 miljoen m3 aardgas. Om dat te elektrificeren is een opwek gelijk aan 66 windmolens nodig. Voor totale elektrificatie zijn 100 windmolens nodig. Conform de verkiezingsprogramma’s gaan die hier voorlopig niet komen en ook de uitbreiding van station Eerde zal deze capaciteit niet leveren. Welke kant gaan we op? Wat adviseert u ondernemers om te doen?

Des te langer er onduidelijkheid is, des te lastiger wordt het om collectieve voorzieningen, zoals een warmtenet, energy hubs, collectieve laadpleinen, etc. te realiseren. Met alleen zon-op-dak gaan we het niet redden, kunnen bedrijven niet doorontwikkelen, kunnen woningen niet gebouwd worden en komen we simpelweg zonder energie te zitten. Los van alle ambitieuze uitbreidingen en ontwikkelingen die gepland staan. Daarnaast zullen de kosten van energie de komende jaren alleen maar toenemen, vanwege de hoge investeringen en te realiseren opgaven. Daar kunnen we mogelijk grip op houden door zelf regie te voeren en het Energiebedrijf op te zetten.

• Stelling: Meierijstad moet sterk inzetten op netcongestie-oplossingen, zoals energieclusters, opslag, slimme laadpleinen, warmtenetten, duurzame opwek via zon en wind, etc. voor een goed vestigingsklimaat.

• Stelling: De energietransitie in Meierijstad moet vooral betaalbaar en uitvoerbaar zijn voor inwoners en bedrijven, ook als dat betekent dat klimaatdoelen langzamer worden gehaald.

Van oudsher heeft Veghel (en Meierijstad) een sterke economisch positie, ook in de regio. De gemeente biedt werk aan tienduizenden mensen en heeft een stevig fundament van familiebedrijven, grote bedrijven, een sterk MKB en vele zelfstandigen, een diversiteit aan sectoren, zoals de maakindustrie, logistiek, agrifood en een breed pallet aan dienstverlenende bedrijven daar omheen. Dit geheel vormt samen een economisch ecosysteem waarin bedrijven samenwerken, kennis delen en elkaar versterken. Juist dát wordt in de toekomstvisie gezien als de kracht van Meierijstad: geen losse verzameling bedrijven, maar een samenhangend systeem van productie, innovatie, onderwijs en ondernemerschap.

Deze samenwerking – dit ecosysteem – is en was de kracht van Ondernemend Meierijstad. Het is echter niet vanzelfsprekend dat dit ook richting toekomst overeind blijft. Van veel grote bedrijven is de zeggenschap niet meer lokaal, de bedrijfsopvolging in familiebedrijven staat onder druk en steeds meer bedrijven worden verkocht / opgekocht door bedrijven van buiten die marktaandeel willen kopen. Daarnaast zijn de randvoorwaarden voor een goed vestigingsklimaat niet vanzelfsprekend: het duurt meer dan 10 jaar om van een besluit tot realisatie van 50 ha bedrijventerrein te komen tot uitgifte, er is al 20 jaar geen zicht op vergroting van de capaciteit van de N279, verbreding van de A50 bij Sint-Oedenrode en Veghel staat niet op de agenda, er is tekort aan arbeidskrachten, door netcongestie kunnen plannen die extra elektriciteit vragen en verduurzaming / modernisering van bedrijfsprocessen niet doorgaan en administratieve lasten voor ondernemers nemen alleen maar toe.

Tegelijkertijd staan leefbaarheid, landschap en duurzaamheid steeds meer onder druk. Bedrijventerreinen moeten groener, circulair en fossielvrij worden. Nieuwe werklocaties moeten een hoogwaardige standaard krijgen, waar bedrijven energie, reststromen en kennis met elkaar uitwisselen. Economische groei mag niet langer alleen gaan over méér vierkante meters en méér vestigingen, maar over kwaliteit, toekomstbestendigheid en bijdrage aan het lokale ecosysteem.

We vergeten hierbij vaak dat ondernemers veelal werkgevers zijn, het verenigingsleven sponsoren, er mede voor zorgen dat cultuur en horeca in stand kunnen blijven, dat werkgelegenheid zorgt voor leefbaarheid en voorzieningen, dat inwoners die hulp nodig hebben bij het vinden van passend werk in veel gevallen ook geholpen worden aan werk bij werkgevers in de gemeente, dat ondernemers integraal onderdeel zijn van de gemeenschap.

De vraag aan u is hoe u er voor gaat zorgen dat bedrijven hier kunnen blijven zitten, dat ze zich kunnen ontwikkelen en dat de vestigingsvoorwaarden voor bedrijven – en daarmee voor de gemeenschap en brede welvaart – zodanig blijven, dat zij ook in de toekomst in Meierijstad kunnen blijven ondernemen.

• Stelling: Voor een toekomstbestendig Meierijstad zijn nieuwe bedrijventerreinen en economische schaalvergroting onvermijdelijk, ook als dat extra mobiliteitsdruk en landschappelijke ingrepen vraagt.

• Stelling: Een keuze maken voor opwaardering van de N279 houdt automatisch in dat een deel van de inwoners teleurgesteld wordt. Voor opwaardering van de N279 zal de gemeente een keuze moeten maken: door Veghel of om Veghel heen